Hizli Bakis
Strelitzia Neden Ozel?
Strelitzia nicolai, Guney Afrika kokenli ve "Dev Cennet Kusu" veya "Beyaz Cennet Kusu" olarak bilinen gorkemli bir tropik bitki. Ic mekanlarda 2-3 metreye kadar yukselebilen bu bitki, genis muz benzeri yapraklariyla herhangi bir odaya aninda tropik bir karakter katar.
Daha kucuk ve cicekli kuzeni Strelitzia reginae (turuncu cicekli cennet kusu) ile karistirilmamali. Nicolai turu daha buyuk, daha dayanikli ve ic mekan kosullarina daha uygun. Ev ortaminda cicek acmasi nadir ama yapraklarin gorkemi bunu fazlasiyla telafi eder.
Dort yil once 60 cm boyunda aldim Strelitzia'mi simdi 180 cm. Yilda ortalama 3-4 yeni yaprak cikariyor. Her yeni yaprak oncekinden daha buyuk - son cikardiyi yaprak 70 cm uzunlugunda. Bu buyume hizi onu gercek bir "statement plant" yapiyor.
Strelitzia Turleri
Ev bitkisi olarak kullanilan baslica Strelitzia turleri:
- Strelitzia nicolai (Dev Cennet Kusu): En yaygin ic mekan turu. Genis, muz benzeri yapraklar. 2-3 metre boy.
- Strelitzia reginae (Cennet Kusu): Daha kucuk, turuncu-mavi cicekler. Ic mekanda cicek acmasi zor.
- Strelitzia juncea: Yaprak ayasi olmayan, sivri uzun yapraklar. Daha kompakt.
- Strelitzia alba: Nicolai'ye benzer ama beyaz cicekli. Daha nadir bulunur.
Ic mekan icin Strelitzia nicolai en iyi secim. Daha dayanikli, daha hizli buyuyor ve daha az isik ile idare edebiliyor. Cicek beklemiyorsaniz (ki ic mekanda zaten nadir) nicolai sizi hayal kirikligina ugratmaz.
Isik: Ne Kadar Cok O Kadar Iyi
Strelitzia isik asigi bir bitki. Dogal ortaminda tam gunes altinda yetisir. Ev ortaminda ne kadar parlak isik alirsa o kadar iyi buyur.
Isik Gereksinimleri
- Ideal: Dogrudan sabah gunesi alan guney veya bati penceresi.
- Iyi: Parlak dolayli isik, pencereye yakin konum.
- Kabul edilebilir: Orta dolayli isik - yavas buyume ama hayatta kalir.
- Yetersiz: Dusuk isik - uzama, zayif yapraklar, buyume durması.
Dusuk isiktan yuksek isiga tasirken dikkatli olun. Ani gunes maruziyeti yaprak yanigina neden olabilir. Yavas yavas alisitirin - her gun biraz daha fazla isiga maruz birakin.
Sulama: Dengeli Yaklasim
Strelitzia ne cok islak ne cok kuru toprak sever. Sulama konusunda orta yolcu bir bitkidir.
Sulama Rehberi
- Topragin ust 5-7 cm'inin kurumasini bekleyin.
- Yazin haftada 1-2 kez, kisin 2-3 haftada bir sulama yeterli olabilir.
- Derin sulama yapin - su saksinin altindan akana kadar.
- Fazla suyu mutlaka boşaltin.
- Buyuk saksida toprak daha yavas kurur - buna dikkat edin.
Strelitzia susuzluk belirtilerini gec gosterir. Yapraklar kivirilmaya basladiginda zaten cok kurumustur. Parmak testi ile duzgunlu kontrol edin - ust 5 cm kuru hissediyorsa sulama zamani gelmistir.
Nem: Esnek Ama Minnetttar
Strelitzia nem konusunda cogu tropik bitkiden daha toleransli. Normal ev nemi (%40-50) genellikle yeterli ama daha yuksek nem daha saglikli buyume demektir.
Nem Onerileri
- %40-60 arasi nem ideal.
- Dusuk nemde yaprak kenarlari kahverengileşebilir ama bitki hayatta kalir.
- Kisin nemlendirici kullanmak faydali olabilir.
- Yaprak puskurtme sart degil ama yapraklari temiz tutar.
Toprak ve Saksi
Strelitzia iyi drene olan, zengin toprak sever. Saksı secimi de onemli - bu buyuk bitki saglam bir temele ihtiyac duyar.
Toprak Karisimi
- %60 kaliteli saksi topragi
- %20 perlit veya pomza (drenaj icin)
- %20 kompost veya solcan gubresi (besin icin)
Saksi Secimi
- Boyut: Kok topundan 5-7 cm daha genis saksı.
- Drenaj: Alt delik mutlaka olmali.
- Agirlik: Buyuk bitkiler icin agir seramik veya beton tercih edin - devrilmeyi onler.
- Derinlik: Kokleri derin oldugu icin derin saksi tercih edin.
Strelitzia sikisik kokleri sever ve biraz kok bagli olmak cicek acma sansini artirir. Saksı degisimi 2-3 yilda bir yeterli. Cok buyuk saksiya gecmeyin - her seferinde sadece bir numara buyuk saksı secin.
Buyume ve Yaprak Yarilmasi
Strelitzia yapraklari dogal olarak yarilik - bu hasar degil, bir adaptasyon. Ruzgara direnc azaltmak icin evrilmis bu ozellik ev ortaminda da devam eder.
Yaprak Yarilmasi Hakkinda
- Yapraklarin kenarlardan yarilmasi normaldir.
- Ruzgar, hareket veya fiziksel temas yarilmayi artirir.
- Yarilmis yapraklar sagliksiz demek degildir.
- Yariksiz yapraklar istiyorsaniz bitkiyi hava akimindan uzak tutun.
Yeni Yaprak Gelisimi
Yeni yapraklar yukari yonelen sivri bir cigir olarak ortaya cikar. Bu cigir haftalar icinde yavas yavas acilir. Sabir isteyen ama oduellendirici bir surec.
Yaygin Sorunlar
Kahverengi Yaprak Kenarlari
Genellikle dusuk nem veya duzensiz sulamadan kaynaklanir. Ciddi bir sorun degildir ama estetik olarak rahatsiz edici olabilir. Nemi artirin ve sulama duzeni olusturun.
Sari Yapraklar
En alt yapraklarda sararma dogal yaslanma olabilir. Ust yapraklarda sararma genellikle asiri sulama isareti. Topragi kontrol edin.
Yaprak Yukselmiyor
Yetersiz isik. Strelitzia az isikta yatay buyume egilimi gosterir. Daha parlak konuma taşiyin.
Yaprak Lekeler
Soguk su ile sulama veya yapraklara su birikimi mantar enfeksiyonuna yol acabilir. Oda sicakliginda su kullanin ve yapraklari kuru tutun.
Zararlılar
Orumcek akari ve kabuklu bit nadiren gorulur ama mumkun. Yapraklari duzenli kontrol edin. Neem yagi veya sabunlu su ile mudahale edin.
Mevsimsel Bakim
Ilkbahar/Yaz (Buyume Donemi)
- Ayda bir dengeli sivi gubre.
- Daha sik sulama.
- Gerekirse saksi degisimi bu donemde yapin.
- Dis mekana cikarabilirsiniz (yavas yavas alisitirarak).
Sonbahar/Kis (Dinlenme Donemi)
- Gubre vermeyin veya cok azaltin.
- Sulama sikligini azaltin.
- Soguk cercevelerden uzak tutun.
- Yapay aydinlatma ekleyebilirsiniz.
Cogaltma
Strelitzia bolme yontemiyle cogaltilabilir. Tohum da mumkun ama cok yavas ve zahmetli.
Bolme Yontemi
- Ilkbaharda, saksi degisimi sirasinda yapin.
- Bitkiyi saksindan cikarin.
- Dogal bolunme noktalarini bulun - ayri kok gruplari gorebilirsiniz.
- Keskin, temiz bicak ile ayirin.
- Her bolumde en az 2-3 yaprak ve saglikli kokler olmali.
- Ayri saksilara dikin ve birkaç hafta golgeye yakin tutun.
Son Soz
Strelitzia nicolai, mekan dolduran, tropik atmosfer yaratan muhtesem bir ev bitkisi. Bakimi nispeten kolay - bol isik, duzenli sulama ve ara sira gubre ile mutlu olur.
Bu bitki sabir ister. Yavas buyur ama buyudugunde gorkemli. Her yeni yaprak bir kutlama sebebi. Yillar icinde evinizin bir parcasi, adeta bir mobilya gibi olur. Statement plant ariyorsaniz, Strelitzia tam size gore.